Notatka syntetyzująca: jak ją napisać na maturze 2027 (metoda, przykłady, kryteria CKE)

Notatka syntetyzująca to zadanie z pierwszej części matury podstawowej z polskiego. Na podstawie dwóch tekstów piszesz 60–90 wyrazów, w których przedstawiasz stanowiska obu autorów i je ze sobą zestawiasz. Można za nią dostać 4 punkty, a w maju 2026 r. zdający zdobyli średnio 47%. Pokazujemy metodę z naszego kursu, kryteria CKE i notatki, które egzaminatorzy ocenili na maksimum.
Notatka syntetyzująca w skrócie
- Gdzie: arkusz 1, część „Język polski w użyciu” (w 2024 i 2026 r. zadanie 6, w 2025 r. zadanie 5).
- Długość: 60–90 wyrazów. Poza tym przedziałem tracisz punkt za treść.
- Punkty: 4, w tym 3 za treść i 1 za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.
- Co musi się znaleźć: stanowisko każdego autora wobec tematu i zestawienie tych stanowisk, czyli to, co je łączy albo dzieli.
- Czego nie robić: nie cytuj zamiast parafrazować, nie wyliczaj przykładów zamiast tez i nie dodawaj własnej opinii.
Czym jest notatka syntetyzująca?
To krótka wypowiedź, która łączy informacje z dwóch tekstów w jedną całość. Na maturze dostajesz dwa teksty publicystyczne albo popularnonaukowe na podobny temat, a w poleceniu temat notatki, np. „człowiek wobec upływu czasu”. Twoje zadanie to odpowiedzieć na dwa pytania: co każdy autor sądzi o tym temacie i jak te stanowiska mają się do siebie.
Notatka syntetyzująca jest jedną z form wypowiedzi wymienionych w podstawie programowej. Sprawdza, czy umiesz odróżnić w tekście informacje ważne od drugorzędnych, uogólnić je i zbudować z nich spójną wypowiedź. Dlatego łatwo ją pomylić ze streszczeniem, choć to dwie różne rzeczy.
| Streszczenie | Notatka syntetyzująca |
|---|---|
| Oddaje przebieg jednego tekstu: co jest najpierw, co potem. | Wybiera z dwóch tekstów tylko to, co dotyczy tematu z polecenia. |
| Może zawierać przykłady i szczegóły. | Podaje tezy autorów na odpowiednim poziomie uogólnienia. |
| Mówi o jednym autorze. | Zestawia dwóch autorów: co ich łączy, a co dzieli. |
Jak CKE ocenia notatkę syntetyzującą
Za notatkę można uzyskać 4 punkty: 3 za treść i 1 za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną. Treść egzaminator ocenia według czterech kryteriów z zasad oceniania CKE.
| Kryterium | Co to znaczy w praktyce |
|---|---|
| A. Stanowisko każdego autora | Piszesz, co każdy autor sądzi o temacie notatki, na podstawie najważniejszych informacji z tekstu. Na 3 punkty potrzebny jest „odpowiedni poziom uogólnienia”, czyli teza autora, a nie jego przykłady. |
| B. Zestawienie stanowisk | Pokazujesz, co stanowiska łączy albo dzieli: punkty wspólne, rozbieżne albo różne aspekty tematu. Dwa osobne opisy tekstów tego nie spełniają. |
| C. Spójność | Notatka jest logiczną, uporządkowaną całością. |
| D. Długość | 60–90 wyrazów. |
Ile punktów za treść
- 3 punkty: są stanowiska obu autorów na odpowiednim poziomie uogólnienia, jest zestawienie, notatka jest spójna i ma 60–90 wyrazów.
- 2 punkty: wszystko jest, ale poziom uogólnienia jest zaburzony (np. za dużo szczegółów) albo w spójności są usterki.
- 1 punkt: są stanowiska obu autorów, choćby niepełne, ale nie ma zestawienia.
- 0 punktów: notatka nie spełnia kryteriów na 1 punkt.
Liczba wyrazów działa jak kara: jeśli notatka nie mieści się w przedziale 60–90, dostaje o jeden punkt mniej, niż wynikałoby z pozostałych kryteriów. Świetna notatka na 95 wyrazów ma więc za treść 2 punkty, a nie 3.
Punkt za poprawność
- Dostajesz go, jeśli w notatce są najwyżej dwa błędy językowe, ortograficzne lub interpunkcyjne łącznie. Trzeci błąd zabiera punkt.
- Jeśli za treść masz 0 punktów, za poprawność też nie dostaniesz punktu.
- Osoby z dysleksją, dysortografią lub dysgrafią: egzaminator nie ocenia ortografii ani interpunkcji, a punkt przysługuje przy najwyżej trzech błędach językowych.
- W latach 2026–2030 poprawna jest zarówno pisownia sprzed 1 stycznia 2026 r., jak i według nowych zasad, jeśli stosujesz ją konsekwentnie w całej notatce.
Ważna rzecz, o której mało kto wie: kompozycja notatki jest dowolna. CKE pisze wprost, że można zacząć od zestawienia stanowisk albo od przedstawienia każdego z nich. Akapity nie są obowiązkowe.
Jak napisać notatkę syntetyzującą w 4 krokach
Tak uczymy w lekcji 1.4 naszego kursu. Notatka sama w sobie jest prosta, ale łatwo się w niej pogubić, bo pracujesz na dwóch tekstach naraz. Ten schemat porządkuje pracę tak, żeby każde zdanie odpowiadało za konkretne kryterium.
Krok 1. Wpisz temat nad każdym tekstem
Zanim zaczniesz czytać, przepisz temat notatki z polecenia nad tekstem pierwszym i nad drugim. To prosty trik, szczególnie dla osób, które mają problem z koncentracją: temat cały czas masz przed oczami i nie podkreślasz wszystkiego, co ciekawe, tylko to, co go dotyczy.
Krok 2. Czytaj i podkreślaj pod kątem tematu
Podkreślaj zdania, w których autor mówi coś o temacie notatki. Lepiej zaznaczyć za dużo niż za mało, bo potem będziesz mieć z czego wybierać. Ćwicz od razu tak jak na egzaminie: na wydrukowanym arkuszu i długopisem, bo zakreślacza na maturze używać nie wolno.
Krok 3. Zaplanuj cztery części
Z podkreśleń wybierz cztery rzeczy i zapisz każdą w kilku słowach:
- Punkt wspólny: o czym ogólnie są oba teksty.
- Tekst 1: stanowisko pierwszego autora wobec tematu.
- Tekst 2: stanowisko drugiego autora wobec tematu.
- Zestawienie: co te stanowiska łączy, a co dzieli.
Punkt wspólny i zestawienie odpowiadają za kryterium B, stanowiska autorów za kryterium A. Jeśli brakuje Ci którejś z czterech części, wiesz od razu, gdzie stracisz punkty.
Krok 4. Napisz i policz wyrazy
Każda część to jedno zdanie, najwyżej dwa. Pisz własnymi słowami: parafrazuj, uogólniaj i szukaj synonimów zamiast przepisywać zdania z tekstu. Na koniec policz wyrazy. Jeśli jest ich za dużo, usuń powtórzone imię autora (za drugim razem wystarczy nazwisko), drugorzędne fakty i nagromadzone przymiotniki.
Przykład: notatka z matury 2024 rozpisana na części
W maju 2024 r. w zadaniu 6 trzeba było napisać notatkę na temat „człowiek wobec upływu czasu” na podstawie tekstów Richarda Lueckego „Zarządzanie czasem” i Hanny Gadomskiej „Masz wrażenie, że czas płynie za szybko?”. Pierwszy tekst pokazuje, że pogoń za oszczędzaniem czasu tylko zwiększa presję. Drugi tłumaczy, od czego zależy nasze odczuwanie czasu i jak można je zmienić. Tak tę notatkę rozpisujemy w kursie:
Punkt wspólnyOba teksty podejmują tematykę upływu czasu, choć ukazują ją z różnych perspektyw.
Tekst 1Richard Luecke w tekście zwraca uwagę na to, że ludzie poszukują sposobów na szybsze wykonanie różnych czynności, ale działają pod presją czasu, poświęcając go na zarobienie na sprzęty, które go oszczędzają.
Tekst 2Hanna Gadomska stwierdza natomiast, że dzieciom czas upływa wolniej niż dorosłym, gdyż są wystawione na nowe doświadczenia. Aby „spowolnić” czas, autorka radzi, by próbować nowych rzeczy i ćwiczyć uważność.
ZestawienieLuecke uważa, że ludzie nie mają kontroli nad upływem czasu, zaś Gadomska radzi, jak można nim zarządzać.
89 wyrazów
Dlaczego to działa? Pierwsze zdanie nazywa temat ogólnie i od razu zapowiada różnicę perspektyw. Dwa środkowe zdania odtwarzają stanowiska autorów, a ostatnie je zestawia. W zasadach oceniania tego zadania CKE podaje jako przykład dokładnie tę różnicę: „niezależność czasu od człowieka” w tekście pierwszym i „poczucie uzyskania kontroli nad czasem” w drugim.
Zdanie o Lueckem jest długie. Jeśli długie zdania Ci nie wychodzą, rozbij je na dwa krótsze. Podział na części służy tu tylko pokazaniu schematu: na maturze możesz napisać notatkę jednym akapitem.
Notatki syntetyzujące z matur 2023–2026
Od 2023 r., czyli od kiedy obowiązuje nowa formuła matury, notatka była w każdej sesji: w maju, w czerwcu (termin dodatkowy) i w sierpniu (termin poprawkowy). Tematy pokazują, czego się spodziewać: teksty są publicystyczne albo popularnonaukowe, a temat dotyczy człowieka, języka, nauki albo techniki.
| Sesja | Temat notatki i teksty |
|---|---|
| maj 2023, zad. 6 | skutki masowej turystyki Agnieszka Krzemińska, „Po co człowiekowi czasowa zmiana miejsca”; Olga Stanisławska, „Sens podróżowania” |
| czerwiec 2023, zad. 5 | nauki humanistyczne a nauki ścisłe jako narzędzia poznania i rozumienia świata Michał Heller i Stanisław Krajewski, „Czy fizyka i matematyka to nauki humanistyczne?”; Michał Paweł Markowski, „Wprowadzenie do humanistyki” |
| sierpień 2023, zad. 5 | relacje myślenia i języka Łukasz Kwiatek, „Między myślą a słowem”; Robert Piechowicz, „Mentalski: język, którym myślimy?” |
| maj 2024, zad. 6 | człowiek wobec upływu czasu Richard Luecke, „Zarządzanie czasem”; Hanna Gadomska, „Masz wrażenie, że czas płynie za szybko?” |
| czerwiec 2024, zad. 6 | sposób funkcjonowania pamięci Leon Dyczewski, fragment o pamięci przeszłości; Jerzy Limon, „W stronę pamięci” |
| sierpień 2024, zad. 6 | konsekwencje optymistycznej i pesymistycznej postawy wobec życia Agata Cieślik, „Różne oblicza optymizmu”; Malwina Szpitalak, „Nie taki pesymizm zły” |
| maj 2025, zad. 5 | odkrywanie kosmosu jako potrzeba człowieka Carl Sagan, „Błękitna kropka”; Marta Trepczyńska, „Ziemia 2.0 – poszukiwania nadal trwają” |
| czerwiec 2025, zad. 5 | wpływ pojazdów autonomicznych na przestrzeń miejską Aleksander Orłowski, „Jak będziemy się poruszać w mieście przyszłości?”; Tomasz Neumann, „Perspektywy wykorzystania pojazdów autonomicznych w transporcie drogowym w Polsce” |
| sierpień 2025, zad. 5 | znaczenie pasji w pracy człowieka Iwona Jazukiewicz, „Pasja jako istotny wymiar doświadczania pracy”; Cal Newport, fragment książki „Moja praca, moja pasja” |
| maj 2026, zad. 6 | tradycyjne a cyfrowe sposoby przechowywania informacji Agnieszka Krzemińska, „Kamień, papier, chmura”; Olaf Szewczyk, „Biblioteka w kieszeni” |
| czerwiec 2026, zad. 6 | wpływ sportu na życie człowieka Aleksandra Leszczyńska, „Sport to zdrowie!”; Ryszard Polak i Paweł Tarkowski, „Socjalizująca rola aktywności sportowej dzieci i młodzieży” |
| sierpień 2026, zad. 6 | wpływ inteligentnych budynków na życie człowieka Ryszard Tadeusiewicz, „Inteligentne budynki”; Bartosz Słupczewski, fragment o inteligentnych domach |
Arkusze ze wszystkich tych sesji razem z zasadami oceniania znajdziesz na naszej stronie arkusze maturalne z polskiego. To kilkanaście prawdziwych notatek do przećwiczenia przed majem.
Notatka na 3 punkty według CKE: maj 2026
Temat: „tradycyjne a cyfrowe sposoby przechowywania informacji”, teksty Agnieszki Krzemińskiej „Kamień, papier, chmura” i Olafa Szewczyka „Biblioteka w kieszeni”. Tę odpowiedź CKE podała w zasadach oceniania jako przykład notatki ocenionej na 3 punkty za treść:
Autorzy oceniają wartość powstania tradycyjnych i cyfrowych sposobów przechowywania informacji jako odpowiedzi na potrzebę utrwalania wiedzy. Agnieszka Krzemińska uważa, że powinniśmy korzystać z tradycyjnych nośników informacji, ponieważ elektroniczne są mniej trwałe i bardziej zawodne niż tradycyjny papier, który jest łatwiejszy w użyciu. Podkreśla ona jednak, że korzystanie z nośników cyfrowych jest nieuniknione. Z kolei Olaf Szewczyk opowiada się za cyfrowymi sposobami przechowywania danych. Nie mają one takich ograniczeń jak tradycyjne, tj. np. mniejsza pojemność i nietrwałość.
Zasady oceniania CKE, maj 2026, zadanie 6 (76 wyrazów)
Zwróć uwagę na dwie rzeczy. Po pierwsze, zestawienie jest już w pierwszym zdaniu: oba sposoby przechowywania informacji są odpowiedzią na tę samą potrzebę. Po drugie, przy tym zadaniu CKE dopisała ostrzeżenie, że samo wymienienie wad i zalet nośników nie jest przedstawieniem stanowiska autora. Trzeba napisać, za czym autor się opowiada.
Najczęstsze błędy w notatce syntetyzującej
Notatka co roku wychodzi maturzystom trochę lepiej. Według sprawozdań CKE średni wynik za to zadanie w maju wynosił 39% w 2023 r., 42% w 2024 r., 46% w 2025 r. i 47% w 2026 r. W pierwszym roku było to najtrudniejsze zadanie całego arkusza testowego. Oto błędy, które egzaminatorzy opisują najczęściej:
- Brak zestawienia stanowisk. Zdający opisuje oba teksty po kolei, ale nie pokazuje, co je łączy albo dzieli. Taka notatka dostaje najwyżej 1 punkt za treść. W 2026 r. egzaminatorzy obniżali ocenę także wtedy, gdy były same różnice, a zabrakło punktów wspólnych, więc najbezpieczniej wskazać jedno i drugie.
- Notatka obok tematu. W 2023 r. wielu zdających pisało o turystyce w ogóle, a temat brzmiał „skutki masowej turystyki”. Notatka nie na temat może dostać 0 punktów.
- Streszczenie zamiast notatki. Streszczenie oddaje przebieg tekstu, a notatka tylko stanowisko autora wobec tematu z polecenia.
- Zły poziom uogólnienia. Przykłady, dygresje i szczegóły zamiast tezy. CKE uznaje też za zaburzone uogólnienie sytuację, w której pierwsze i ostatnie zdanie notatki mówią to samo.
- Uproszczone albo przekręcone stanowisko. Jeśli autor widzi plusy i minusy, a w notatce widzi tylko plusy, punkty przepadają. W 2026 r. CKE dodała, że samo wymienienie wad i zalet nie jest stanowiskiem autora.
- Własne refleksje zamiast poglądów autorów. Odpowiedź, w której zdający pisze, co sam myśli o temacie, nie jest notatką syntetyzującą.
- Złamany limit wyrazów. Każda notatka poza przedziałem 60–90 wyrazów traci punkt za treść. Jeśli miała 1 punkt, spada do zera, a wtedy przepada też punkt za poprawność.
- Trzy błędy językowe. W sprawozdaniu z 2026 r. jest notatka, która za treść dostała pełne 3 punkty, a za poprawność 0, bo miała o jeden błąd za dużo.
Zwroty, które pomagają zestawić stanowiska
Spójność to osobne kryterium, a najłatwiej o nią zadbać słowami, które prowadzą od jednego autora do drugiego. Te zwroty nie są obowiązkowe, ale oszczędzają czas na maturze.
| Część notatki | Przykładowe zwroty |
|---|---|
| Punkt wspólny | Oba teksty dotyczą…, choć z różnych perspektyw. Autorzy obu tekstów zastanawiają się, czy… |
| Stanowisko autora | X uważa / twierdzi / przekonuje, że… Zdaniem X… X opowiada się za… |
| Przejście do drugiego autora | Y natomiast… Z kolei Y… Inaczej niż X, Y… |
| Podobieństwa | Oboje (obaj, obie) zauważają, że… Autorów łączy przekonanie, że… |
| Różnice | X uważa, że…, zaś Y… X widzi w… szansę, a Y zagrożenie. W przeciwieństwie do X, Y… |
Pełne imię i nazwisko autora wystarczy podać raz, potem samo nazwisko. Unikaj zwrotów „moim zdaniem” i „uważam, że”: notatka referuje stanowiska autorów, a Twoja opinia nie jest oceniana.
Sprawdź swoją notatkę
Wklej albo napisz notatkę w polu poniżej. Licznik policzy wyrazy tak jak na maturze i podpowie, czego może w niej brakować. Ostateczną ocenę sprawdź jednak sam według kryteriów A–D.
0 wyrazów · potrzebujesz 60–90
Karta pracy: 4 notatki z kluczem (PDF)
Przygotowaliśmy kartę pracy, na której przećwiczysz całą metodę. Dwie notatki napiszesz na naszych tekstach, a dwie na prawdziwych zadaniach z matur 2025 i 2026. Do każdej jest klucz.

Darmowy PDF · 18 stron
Notatka syntetyzująca: trening z kluczem
- kryteria CKE na jednej stronie i metoda w 4 krokach,
- karta planowania do wydruku i ściąga ze zwrotami,
- 2 ćwiczenia na naszych tekstach i 2 zadania z matur 2025 i 2026,
- klucz: wzorcowe notatki z komentarzem i odpowiedzi ocenione przez CKE na 3 punkty.
Zapisując się, zgadzasz się na otrzymanie karty pracy i wiadomości od Akademii Polskiego. Administratorem danych jest Akademia Polskiego. Możesz wypisać się w każdej chwili jednym kliknięciem w stopce maila. Szczegóły w polityce prywatności.
Gotowe! Karta pracy jest Twoja. Link wysłaliśmy też na Twój adres e-mail.
Pobierz PDF →Jak ćwiczyć notatkę do maja
Notatki nie da się nauczyć na pamięć, ale da się ją wyćwiczyć. Najlepiej pisać ją regularnie na prawdziwych arkuszach CKE, zawsze z zegarkiem i liczeniem wyrazów. Do matury zostało ok. 25 tygodni, więc jedna notatka co dwa tygodnie wystarczy, żeby przerobić wszystkie zadania z sesji 2023–2026.
- Listopad: metoda w 4 krokach i ćwiczenia z karty pracy.
- 17 grudnia 2026: próbna matura CKE z polskiego. Notatka będzie w arkuszu z „Językiem polskim w użyciu”.
- Styczeń–kwiecień: jedna notatka z arkusza co 1–2 tygodnie, potem porównanie z zasadami oceniania.
- Ostatni tydzień kwietnia: dwie notatki na czas, bez zaglądania do zwrotów.
Notatka to 4 z 60 punktów na maturze podstawowej. Jak wygląda cały arkusz i ile daje każda część, opisaliśmy w przewodniku Matura z polskiego 2027. Najwięcej punktów, bo 35, daje wypracowanie: krok po kroku pokazujemy je w artykule Jak napisać rozprawkę maturalną.
Notatka syntetyzująca w kursach Akademii Polskiego
W każdym naszym kursie notatce poświęcamy osobną lekcję w dziale wprowadzającym, obok lekcji o rozprawce i o formule egzaminu. Potem ćwiczymy ją razem z całą resztą matury: testem historycznoliterackim, wypracowaniem i egzaminem ustnym.
Najczęstsze pytania
Ile wyrazów musi mieć notatka syntetyzująca?
Od 60 do 90. CKE oceniała na 3 punkty notatki, które miały dokładnie 90 wyrazów, więc obie granice mieszczą się w limicie. Notatka krótsza albo dłuższa traci punkt za treść.
Jak liczyć wyrazy w notatce?
CKE nie podaje osobnej definicji dla notatki. Przy wypracowaniu liczy się każdy wyraz napisany przez zdającego, także spójniki i przyimki, a liczba zapisana cyframi to jeden wyraz. Najbezpieczniej celować w 70–85 wyrazów: wtedy drobna różnica w liczeniu niczego nie zmienia.
Ile punktów jest za notatkę syntetyzującą?
4 punkty: 3 za treść i 1 za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną. To 4 z 60 punktów na maturze podstawowej.
Czy notatka syntetyzująca jest na maturze rozszerzonej?
Nie. Notatka jest ostatnim zadaniem części „Język polski w użyciu” w arkuszu na poziomie podstawowym. Na rozszerzeniu jej nie ma.
Czy w notatce można cytować?
Krótki cytat nie jest zakazany, ale punkty dostajesz za stanowisko autora odtworzone własnymi słowami, na odpowiednim poziomie uogólnienia. Notatka złożona z cytatów tego nie pokazuje, a w części testowej odpowiedź zawierającą wyłącznie cytat CKE ocenia na 0 punktów.
Czy trzeba podawać imiona i nazwiska autorów?
Trzeba jasno wskazać, który autor co twierdzi. W przykładowych notatkach CKE autorzy występują z nazwiska albo jako „autor tekstu 1.”. Pełne imię i nazwisko wystarczy podać raz, potem samo nazwisko.
Czy notatkę można napisać w punktach?
Lepiej nie. Kryterium spójności wymaga logicznej, zorganizowanej całości, a wszystkie przykładowe notatki CKE są ciągłym tekstem. Akapity są dozwolone, ale nieobowiązkowe.
Ile czasu poświęcić na notatkę?
CKE nie wyznacza osobnego czasu: cały egzamin na poziomie podstawowym trwa 240 minut. Teksty czytasz już przy wcześniejszych zadaniach, więc na samą notatkę zwykle wystarcza kwadrans. Resztę czasu zostaw na wypracowanie, które daje 35 punktów.
Zespół Akademii Polskiego
Tworzymy kursy maturalne z polskiego na poziomie podstawowym i rozszerzonym. Przygotowało się z nami już ponad 2000 kursantów, a w 2026 r. nasi kursanci uzyskali na maturze średnio 85%. Poznaj nas.
Źródła: zasady oceniania CKE do egzaminu maturalnego z języka polskiego na poziomie podstawowym (sesje 2023–2026); sprawozdania CKE z egzaminu maturalnego z języka polskiego za lata 2023–2026; materiał CKE „Notatka syntetyzująca” z 2022 r.; informator CKE o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2024/2025; komunikat dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. w sprawie harmonogramu egzaminów w 2027 r.; lekcja „Notatka syntetyzująca” w kursach Akademii Polskiego. Stan na 6 listopada 2026 r.

42 min czytaniaPytania jawne na maturę ustną z polskiego 2027: lista 76 zadań z konspektami
7 min czytaniaPrzykładowa rozprawka maturalna: temat z matury 2026 i omówienie według kryteriów CKE
9 min czytaniaJak napisać rozprawkę maturalną z polskiego: schemat krok po kroku i kryteria CKE