Lektury obowiązkowe na maturę 2027: pełna lista CKE z podziałem na epoki

Zespół Akademii PolskiegoAktualizacja: 2 listopada 2026·8 min czytania

Udostępnij

Na maturze z polskiego 2027 obowiązuje ta sama lista lektur co rok wcześniej: 28 pozycji z zakresu podstawowego, 14 z rozszerzonego i 5 lektur ze szkoły podstawowej. Do 2028 r. w wypracowaniu możesz też sięgnąć po lektury z podstawy programowej z 2018 r. Listę CKE drukuje w arkuszu, więc nie musisz jej znać na pamięć. Musisz za to znać same lektury.

Lista lektur obowiązkowych 2027: zakres podstawowy

Tych utworów dotyczą zadania w teście historycznoliterackim i zadanie jawne na ustnej. Na nich opiera się też większość wypracowań. Dopisek „fragmenty” oznacza, że podstawa programowa wymaga znajomości wybranych części utworu, a nie całości. Tytuły ułożyliśmy według epok, tak jak warto się ich uczyć.

Epoka	Lektury obowiązkowe
Starożytność (antyk i Biblia)	Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów i Apokalipsy św. Jana Jan Parandowski, „Mitologia”, cz. I Grecja Homer, „Iliada” (fragmenty) Sofokles, „Antygona”
Średniowiecze	„Lament świętokrzyski” (fragmenty) „Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” (fragmenty) „Pieśń o Rolandzie” (fragmenty)
Renesans	William Szekspir, „Makbet”
Barok	Molier, „Skąpiec”
Oświecenie	Ignacy Krasicki, wybrana satyra
Romantyzm	Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym „Romantyczność”, oraz „Dziady” cz. III
Pozytywizm	Bolesław Prus, „Lalka” Henryk Sienkiewicz, „Potop” (fragmenty) Fiodor Dostojewski, „Zbrodnia i kara”
Młoda Polska	Stanisław Wyspiański, „Wesele” Władysław Stanisław Reymont, „Chłopi” (fragmenty)
Dwudziestolecie międzywojenne	Stefan Żeromski, „Przedwiośnie” Witold Gombrowicz, „Ferdydurke” (fragmenty)
Literatura wojny i okupacji	Tadeusz Borowski, „Proszę państwa do gazu” Gustaw Herling-Grudziński, „Inny świat” (fragmenty) Hanna Krall, „Zdążyć przed Panem Bogiem”
Literatura po 1945 r.	Albert Camus, „Dżuma” George Orwell, „Rok 1984” Sławomir Mrożek, „Tango”
Literatura po 1989 r.	Marek Nowakowski, „Górą »Edek«” (z tomu „Prawo prerii”) Andrzej Stasiuk, „Miejsce” (z tomu „Opowieści galicyjskie”) Olga Tokarczuk, „Profesor Andrews w Warszawie” (z tomu „Gra na wielu bębenkach”) Ryszard Kapuściński, „Podróże z Herodotem” (fragmenty)

W teście historycznoliterackim punkty dzielą się na dwie grupy epok. Za zadania od antyku do pozytywizmu możesz dostać 7 punktów, a za zadania od Młodej Polski do literatury po 1989 r. 8 punktów. Nie opłaca się więc pomijać żadnej części listy.

Lektury ze szkoły podstawowej

W teście historycznoliterackim mogą się pojawić zadania do pięciu lektur ze szkoły podstawowej. Arkusz zawsze zawiera wtedy ich fragment:

• Ignacy Krasicki, bajki
• Adam Mickiewicz, „Dziady” cz. II
• Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz” (księgi I, II, IV, X, XI i XII)
• Aleksander Fredro, „Zemsta”
• Juliusz Słowacki, „Balladyna”

Te lektury są też na liście w arkuszu z wypracowaniem, więc możesz się na nie powołać. Warto jednak wiedzieć, że w sprawozdaniu z matury 2026 CKE zwraca uwagę na prace oparte na lekturach ze szkoły podstawowej: problem był w nich często ujęty w sposób uproszczony albo jednostronny. Jeśli po nie sięgasz, pokaż, że znasz je lepiej niż z siódmej klasy.

Lista lektur 2027: zakres rozszerzony

Te tytuły obowiązują osoby zdające rozszerzenie. Każdą z tych lektur możesz jednak wykorzystać również w wypracowaniu na poziomie podstawowym.

• Homer, „Odyseja” (fragmenty)
• Dante Alighieri, „Boska Komedia” (fragmenty)
• Jan Kochanowski, „Treny” (jako cykl poetycki)
• William Szekspir, „Hamlet”
• Juliusz Słowacki, „Kordian”
• realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska: Honoré de Balzac, „Ojciec Goriot”, albo Charles Dickens, „Klub Pickwicka”, albo Mikołaj Gogol, „Martwe dusze”, albo Gustaw Flaubert, „Pani Bovary”
• Franz Kafka, „Proces” (fragmenty)
• Michaił Bułhakow, „Mistrz i Małgorzata”
• Stanisław Ignacy Witkiewicz, „Szewcy”
• Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu „Sklepy cynamonowe”
• Tadeusz Konwicki, „Mała Apokalipsa”
• Janusz Głowacki, „Antygona w Nowym Jorku”
• Sławomir Mrożek, wybrane opowiadanie
• wybrany esej Gustawa Herlinga-Grudzińskiego albo Zbigniewa Herberta

Na rozszerzeniu temat może wskazać konkretną lekturę. W maju 2026 r. był to „Mistrz i Małgorzata” w temacie o grotesce. Jeśli temat nie podaje tytułu, wybierasz lekturę obowiązkową z listy w arkuszu.

Lektury z podstawy programowej z 2018 r.: możesz z nich korzystać do 2028 r.

W latach 2025–2028 w wypracowaniu wolno odwołać się także do lektur obowiązkowych z podstawy programowej z 2018 r. Ta lista również jest w arkuszu, pod nagłówkiem „Inne lektury obowiązkowe”. Tak wyglądała w arkuszu z maja 2026 r.

Zakres podstawowy (lista z 2018 r.)

• „Legenda o św. Aleksym” (fragmenty)
• „Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu” (fragmenty)
• Gall Anonim, „Kronika polska” (fragmenty)
• Jan Kochanowski, „Odprawa posłów greckich”
• Piotr Skarga, „Kazania sejmowe” (fragmenty)
• Jan Chryzostom Pasek, „Pamiętniki” (fragmenty)
• William Szekspir, „Romeo i Julia”
• Adam Mickiewicz, „Konrad Wallenrod”
• Zygmunt Krasiński, „Nie-Boska Komedia”
• Bolesław Prus, „Z legend dawnego Egiptu”
• Eliza Orzeszkowa, „Gloria victis”
• Stefan Żeromski, „Rozdzióbią nas kruki, wrony…”
• Tadeusz Borowski, „Ludzie, którzy szli”
• Józef Mackiewicz, „Droga donikąd” (fragmenty)
• Marek Nowakowski, „Raport o stanie wojennym” (wybrane opowiadanie)
• Jacek Dukaj, „Katedra” (z tomu „W kraju niewiernych”)
• Antoni Libera, „Madame”
• ze szkoły podstawowej: Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz” (w całości)

Zakres rozszerzony (lista z 2018 r.)

• Arystoteles, „Poetyka”, „Retoryka” (fragmenty)
• Platon, „Państwo” (fragmenty)
• Arystofanes, „Chmury”
• Wergiliusz, „Eneida” (fragmenty)
• św. Augustyn, „Wyznania” (fragmenty)
• św. Tomasz z Akwinu, „Summa teologiczna” (fragmenty)
• François Rabelais, „Gargantua i Pantagruel” (fragmenty)
• Michel de Montaigne, „Próby” (fragmenty)
• Juliusz Słowacki, „Lilla Weneda”
• Stanisław Wyspiański, „Noc listopadowa”
• Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie

Od 2029 r. wypracowanie będzie można opierać już tylko na lekturach z podstawy programowej z 2024 r. Jeśli zdajesz w 2027 r., ta zmiana Cię nie dotyczy, ale przy wyborze lektur lepiej postawić na tytuły z aktualnej listy. Tych dotyczą też test i ustna.

Wiersze, które trzeba znać z tytułu

W teście historycznoliterackim CKE może sprawdzić znajomość treści i problematyki tylko tych utworów poetyckich, których tytuły wymienia podstawa programowa:

• „Bogurodzica”
• Jan Kochanowski, Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II oraz treny IX, X i XI
• Ignacy Krasicki, „Hymn do miłości ojczyzny”
• Adam Mickiewicz, „Oda do młodości”
• Juliusz Słowacki, „Testament mój”

Fragment wiersza zawsze jest wtedy w arkuszu. Pozostałe wiersze w teście służą do sprawdzenia, czy umiesz czytać poezję, a nie czy znasz konkretny utwór. W wypracowaniu możesz przywołać dowolny wiersz jako inny utwór literacki albo jako kontekst.

„Lektury z gwiazdką”: skąd to określenie

W podstawie programowej z 2018 r. gwiazdką oznaczano lektury, które obowiązują na maturze. Stąd wzięło się pytanie o „lektury z gwiazdką”. Na maturze 2027 o liście decyduje podstawa programowa z 2024 r. i informator CKE. Obowiązkowe są tytuły, które wypisaliśmy wyżej, a lektury z 2018 r. działają tylko w wypracowaniu i tylko do 2028 r.

Jak wybrać lektury do wypracowania

Nie da się znać wszystkich lektur równie dobrze i nie ma takiej potrzeby. Do wypracowania potrzebujesz jednej lektury obowiązkowej, którą znasz na tyle, żeby zbudować na niej argumenty, a nie streszczenie. Dlatego radzimy przygotować kilka lektur naprawdę dokładnie.

• Wybierz 5–6 lektur z różnych epok, które pasują do wielu tematów. W 2026 r. przy temacie o wpływie pracy na człowieka zdający najczęściej sięgali po „Dżumę” i „Lalkę”.
• Do każdej rozpisz problemy, np. pracę, winę, samotność czy władzę, a przy każdym problemie bohaterów, sceny i dwa konteksty, które go pogłębiają.
• Pilnuj szczegółów w lekturach czytanych w całości. Rażący błąd w treści takiej lektury, np. pomylenie losów głównych bohaterów, CKE nazywa błędem kardynalnym. Za wypracowanie z takim błędem dostajesz 0 punktów. Przy lekturach poznawanych we fragmentach błędu kardynalnego nie ma.
• Ćwicz na tematach z prawdziwych matur. Arkusze z lat 2023–2026 razem z zasadami oceniania znajdziesz na stronie arkusze maturalne z polskiego.

Jak z wybranej lektury zrobić argumenty, pokazujemy w artykule Jak napisać rozprawkę maturalną, a gotowy tekst na temat z matury 2026 w przykładowej rozprawce maturalnej.

Gdzie szybko powtórzyć lektury

Na stronie opracowania lektur są nasze opracowania w PDF: streszczenie, charakterystyki bohaterów, miejsca akcji i cytaty z przypisami do wydań krytycznych. Opracowanie „Przedwiośnia” (35 stron) możesz pobrać za 0 zł i sprawdzić, czy taki sposób powtórki Ci odpowiada.

W kursach maturalnych lektury omawiamy na wideo, epoka po epoce, a komplet opracowań jest w pakiecie.

Najczęstsze pytania

Ile jest lektur obowiązkowych na maturze 2027?

28 w zakresie podstawowym i 14 w rozszerzonym. Do tego dochodzi 5 lektur ze szkoły podstawowej, o które test może zapytać na podstawie fragmentu w arkuszu.

Czy lista lektur na 2027 r. różni się od tej z 2026 r.?

Nie. Obie matury sprawdzają wymagania z podstawy programowej z 2024 r. CKE potwierdziła to w informacji z 30 września 2026 r.

Czy na maturze podstawowej mogę pisać o lekturze z rozszerzenia?

Tak. W wypracowaniu na poziomie podstawowym możesz oprzeć się na lekturze obowiązkowej z zakresu podstawowego albo rozszerzonego.

Czy mogę napisać wypracowanie o „Panu Tadeuszu”?

Tak. „Pan Tadeusz” jest na liście lektur ze szkoły podstawowej (księgi I, II, IV, X, XI i XII), a do 2028 r. także w całości na liście z 2018 r. Pamiętaj tylko, że w pracach o lekturach ze szkoły podstawowej egzaminatorzy często widzą uproszczenia.

Czy lista lektur jest w arkuszu?

Tak. Na pierwszych stronach arkusza z wypracowaniem CKE drukuje listę lektur obowiązkowych, do których możesz się odwołać, razem z lekturami z 2018 r.

Czy wystarczy przeczytać streszczenie?

Na egzamin to za mało. Zasady oceniania CKE mówią wprost, że przywołanie utworu w formie streszczenia nie jest argumentem. Streszczenie pomaga przypomnieć sobie fabułę, ale punkty dostajesz za interpretację: co dana scena mówi o problemie z tematu.

Czytaj dalej

42 min czytaniaPytania jawne na maturę ustną z polskiego 2027: lista 76 zadań z konspektami7 min czytaniaPrzykładowa rozprawka maturalna: temat z matury 2026 i omówienie według kryteriów CKE9 min czytaniaJak napisać rozprawkę maturalną z polskiego: schemat krok po kroku i kryteria CKE